19.11.2026
CHP Grup Başkanvekili ve Balıkesir Milletvekili Serkan Sarı, Kangal Termik Santrali’ndeki üretim ve istihdam krizini inceleyen raporunu CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’na sundu. Raporda, 2013’te özelleştirilen santralde borç yükünün büyüdüğü, kömür tedarikinin kesildiği ve üretimin durduğu belirtildi. Yaklaşık 930–1.000 çalışanın izne çıkarıldığı kaydedilirken, AKP’nin özelleştirme politikaları ve kamu desteğinin koşulları sorgulandı.
985 MİLYON DOLARA DEVREDİLDİ, BUGÜN ÜRETİM DURMUŞ DURUMDA
Rapora göre Kangal Termik Santrali ve maden sahalarının işletme hakları 2013’te 985 milyon dolar bedelle özel şirkete devredildi. Aradan geçen yıllarda santralin satın alınması için kullanılan krediler ağır bir borç yüküne dönüştü. 2025 sonunda vadesi geçmiş ve ödenmemiş kredi taksitleri kısa vadeli borç olarak gösterildi.
Raporda, borç yapılandırmasının sorunu çözmediği; santralin kömür tedarikçisinin birikmiş alacaklarını tahsil edemediği gerekçesiyle üretim ve sevkiyatı durdurduğu belirtildi. Şirket de teknik arızalar ve üretim kayıpları nedeniyle ticari faaliyeti sürdüremediğini SPK’ya bildirdi.
YAKLAŞIK BİN İŞÇİNİN GEÇİMİ BELİRSİZLİĞE İTİLDİ
Santralin 457 megavatlık üretim kapasitesinin devre dışı kaldığı, yaklaşık 930 ila 1.000 çalışanın ücretli ya da ücretsiz izne çıkarıldığı raporda yer aldı. İşçilerin ücret ve alacakları için somut bir ödeme takvimi açıklanması, ücretsiz izin uygulamasının sona erdirilmesi ve iş güvencesi sağlanması istendi.
Raporda, “Kömür tedarikçisine ödeme yapılamamasının ve işletme krizinin bedelini işçiler ödememelidir” denilerek, işçilerin geçim güvencesinin sağlanması çağrısı yapıldı.
EÜAŞ DESTEĞİ VERİLDİ, SANTRAL YİNE DE DURDU
Raporda, Kangal Termik’in Mart 2026’da EÜAŞ ile 2029 sonuna kadar taban fiyat mekanizmasına dayalı elektrik satış sözleşmesi imzaladığı hatırlatıldı. Ancak bu kamu desteğine rağmen kömür akışının kesildiği ve üretimin durduğu vurgulandı.
Sarı, kamu desteğinin hangi koşullarla verildiğinin açıklanmasını istedi: Kangal’a özel sözleşme koşulları, garanti kapsamındaki alım miktarı ve kamuya toplam maliyeti kamuoyuyla paylaşılmalı; destek, yatırım, bakım, kesintisiz yakıt tedariki ve işçi alacaklarının ödenmesi gibi yükümlülüklere bağlanmalı.
Raporda, üretim gerçekleşmediğinde taban fiyat desteğinin tek başına santrali çalıştıramayacağına dikkat çekilerek şu soru yöneltildi: Kamu, özel işletmenin gelirini desteklerken üretimin sürmesi ve işçinin hakkının korunması için hangi güvenceleri aldı?
“ÖZELLEŞTİRME KÂRI ÖZEL ŞİRKETE, ZARARI HALKA BIRAKTI”
Raporda, Kangal’daki krizin yalnızca şirketin kötü yönetimiyle açıklanamayacağı belirtildi. Şirket yönetiminin borç, tedarik ve teknik arızalar konusunda doğrudan sorumluluğu olduğu kaydedilirken, stratejik bir kamu tesisini özelleştiren ve üretim ile istihdam güvencesini sağlayacak koşulları kuramayan AKP iktidarının da siyasi sorumluluğu olduğu ifade edildi.
Rapora göre özelleştirme; santralin borçla satın alınmasına, borç baskısının sürmesine ve üretim sürekliliğinin güvence altına alınamamasına engel olamadı. Kamu desteği devreye girdiği hâlde işçilerin ve bölgenin geleceği belirsizliğe sürüklendi. Sarı’nın değerlendirmesiyle, özelleştirmenin vaat ettiği verimlilik ve yatırım güvencesi Kangal’da sağlanamadı; krizin bedeli işçiye ve Kangal halkına yansıdı.
KAMU ZARARININ HESABI ŞEFFAF BİÇİMDE AÇIKLANSIN
Raporda, 2013’teki 985 milyon dolarlık ihale bedeli ile 2026’da açıklanan 285 milyon dolarlık muhammen bedel arasındaki farkın tek başına kesin kamu zararı olarak sunulamayacağı özellikle belirtildi. Çünkü 2026’daki satışın gerçekleştiği ve bu bedelle yapıldığı doğrulanmış değil; iki tutar da farklı tarihlere ait nominal değerler.
Bununla birlikte rapor, kamuya olası maliyetlerin yalnızca satış fiyatıyla sınırlı olmadığını kaydetti. EÜAŞ üzerinden sağlanan alım desteğinin toplam maliyeti, üretim dışı kalan santralin yeniden çalıştırılması için gerekebilecek rehabilitasyon giderleri, işçi ailelerinin gelir kaybı, yerel tedarik zincirindeki daralma ve gelecekteki yeniden işletme ya da kamulaştırma maliyetleri açıklanmalı.
Rapor, bugün için kesin bir kamu zararı tutarı vermenin mümkün olmadığını; ancak bu kalemler açıklanmadan özelleştirmenin kamuya ne kazandırdığının da ortaya konamayacağını vurguladı.
SANTRAL İÇİN KAMULAŞTIRMA VE YENİDEN İŞLETME SEÇENEĞİ DEĞERLENDİRİLSİN
Sarı, santralin kamulaştırılması veya EÜAŞ bünyesinde yeniden işletilmesi seçeneğinin şeffaf bir fizibiliteyle değerlendirilmesini istedi. Bu çalışmada borçların hukuki durumu, zorunlu yatırımlar, yakıt maliyeti, işçi güvencesi ve çevresel yükümlülüklerin birlikte ele alınması gerektiğini belirtti.
"ÖZELLEŞTİRMENİN FATURASI: KANGAL TERMİK SANTRALİ RAPORU"NUN TAMAMINI OKUMAK İÇİN TIKLAYINIZ...
05.10.2022
24.09.2022
24.09.2022
19.09.2022
19.09.2022
12.09.2022
12.09.2022